W obronie prawa autorskich

 

            Red. Chwałczy Powiat Świdnicki

               Redaktor Tadeusz Chwałczyk wystąpił o ochronę praw autorskich przeciwko Powiatowi Świdnickiemu w Świdniku. Sprawa dotyczy bezprawnego, zdaniem znanego dziennikarza i publicysty, wykorzystania przez świdnicki urząd samorządowy zdjęć jego autorstwa oraz fotografii z jego zbioru. Proces cywilny w tej precedensowej sprawie rozpoczął się 17 września 2012 r. przed Sądem Okręgowym w Lublinie.
Tadeusz Chwałczyk zarzucił Powiatowi bezprawne wykorzystanie w wydanym folderze „Świdnickie tradycje lotnicze” oraz na stronie internetowej Starostwa kilkudziesięciu zdjęć o tematyce lotniczej mających pochodzić z jego publikacji książkowych. Za ten czyn domaga się ponad 26 tys. zł odszkodowania oraz 10 tys. zł zadośćuczynienia.
Powód podczas pierwszej rozprawy poinformował sąd, iż jest w posiadaniu ok. 12 tys. zdjęć związanych z lotnictwem. Część z nich, jak doprecyzował, jest jego autorstwa, inne zostały wykonane przez innych autorów, a jeszcze inne są reprodukcjami zdjęć i dokumentów wykonanymi przez niego.  
Wnoszący pozew wskazał sądowi, które z wykorzystanych w publikacjach Powiatu zdjęcia są jego autorstwa, a które pochodzą z jego zbioru. Dodał jednocześnie, że tematyka lotnicza jest mu bardzo bliska, czego wyrazem jest opublikowanie siedmiu książek z tego zakresu.  Doprecyzował, iż wszystkie zostały zilustrowane zdjęciami z jego zbiorów.  Jednocześnie zaznaczył, że z innymi wydawnictwami nie miał dotychczas problemów związanych z prawami autorskimi.
17 września br. Tadeusz Chwałczyk podtrzymał swój pozew, zaś strona pozwana wniosła o oddalenie powództwa w całości.
Sąd odroczył rozprawę bezterminowo, zobowiązując strony w przeciągu kilku tygodni do przedstawienia kolejnych materiałów dowodowych. Zapowiedział też wysłuchanie świadków stron.
Tadeusz Chwałczyk /od wielu lat na emeryturze/, przypomnijmy, jest znanym dziennikarzem i publicystą, pasjonatem lotnictwa. Pracował w Rozgłośni Polskiego Radia w Lublinie, był organizatorem i pierwszym szefem Telewizji Lublin. Zorganizował redakcję ilustrowanego miesięcznika „Welkome to Lublin”, którego był sekretarzem redakcji, a następnie redaktorem naczelnym.  Współpracował z ogólnopolskimi pismami lotniczymi „Skrzydlata Polska” i „Aerokluby”. Jego pasją było i jest lotnictwo. Tej tematyce poświęcił siedem książek, w 1952 r. współorganizował Aeroklub Robotniczy w Świdniku, którego obecnie jest członkiem honorowym. T. Chwałczyk jest założycielem Amatorskiego Klubu Filmowego „Rotor-Film”, którego młodzi członkowie zrealizowali w ciągu 20 lat ok. 150 obrazów filmowych; on jest autorem 27 filmów, głównie dokumentalnych. Za swą pracę zawodową i społeczną otrzymał wiele odznaczeń i wyróżnień, w tym lotniczych.    

Prawa autorskie
Port Lotniczy przeprosił red. Chwałczyka

Co znaczy kradzież intelektualna – w naszym środowisku wyjaśniać nie trzeba.
W 2010 roku Starostwo Powiatowe w Świdniku wydało folder ze zdjęciami o tematyce lotniczej. Były wśród nich fotografie autorstwa red. Tadeusza Chwałczyka oraz zdjęcia z jego zbiorów.
Red. Chwałczyk – z wykształcenia technik konstruktor lotniczy i dziennikarz ( uniwersytety: Warszawski i Jagiellonski) jest znanym w Polsce hobbystą - historykiem lotnictwa. Ma doskonale uporządkowane archiwum (w tym np. oprawione rocznikami zbiory „Skrzydlatej Polski” od roku 1947). Taka sama skrupulatność dotyczy zdjęć. Dała ona mu pewność, że materiały wykorzystane bez jego wiedzy i zgody są jego własnością.
Zwrócił się na piśmie z roszczeniami do Starostwa. Bez skutku. Co więcej, spotkał się z czymś w rodzaju niedowierzania, lekceważenia, co do zapewnień i przedstawionych dowodów na to, że zdjęcia są jego własnością. Wobec braku porozumienia 16 lutego 2012 roku wystąpił do Sądu Okręgowego w Lublinie z powództwem cywilnym o ochronę praw autorskich przeciwko Starostwu Powiatowemu w Świdniku.
Jeszcze nie zapadł wyrok w tej sprawie, a już do podobnej sytuacji doszło ze strony Portu Lotniczego Lublin. W kalendarzu na rok 2012 zamieszczono zdjęcia autorstwa red. Chwałczyka oraz ilustracje z jego zbiorów. Autor zaprotestował. Tym razem sprawa została rozstrzygnięta polubownie.
Uznano jego racje, zawarto ugodę, zapłacono za materiały wykorzystane bez jego wiedzy i zgody, przeproszono. Anons z przeprosinami umieszczono na głównej stronie Portu:
www.airport.lublin.pl/lotnisko/aktualności/przeprosiny.htn
„Wobec wykorzystania przez Port Lotniczy Lublin S.A. z siedzibą w Lublinie w kalendarzu ściennym na rok 2012 zdjęć autorstwa Pana Tadeusza Karola Chwałczyka oraz zdjęć pochodzących z Jego Archiwum, bez podania autorstwa i źródeł ilustracji, Spółka serdecznie przeprasza Pana Tadeusza Karola Chwałczyka za zaistniałą sytuację”.
Strony umówiły się, że tekst przeprosin będzie uwidoczniony na stronie portu przez jeden miesiąc od zawarcia ugody, zaś red. Chwałczyk udzielił spółce bezterminowej licencji niewyłącznej na wykorzystywanie zdjęć, które były przedmiotem sporu.
Teraz red. Tadeusz Chwałczyk czeka na zakończenie procesu sądowego trwającego – przypomnijmy – już pełne dwa lata.
Katarzyna Zdrodowska

POSDRP LUBLIN ANIA